Afrikaanse gospel telt mee

Duizenden bezoekers kwamen op 10 juli samen in The Rock Cathedral in Lekki, Lagos, voor de jaarlijkse Africa Praise Experience. De gratis toegankelijke gospelavond bracht enkele van de grootste christelijke artiesten van het Afrikaanse continent bijeen voor een nacht van muziek, aanbidding en gebed.

Nathaniel Bassey, Mercy Chinwo en Moses Bliss voerden de omvangrijke line-up aan. Daarnaast traden onder anderen Frank Edwards, Sonnie Badu, Beejay Sax, Bidemi Olaoba, Kaestrings, Mr M & Revelation, Onos Ariyo, Prinx Emmanuel en Sunmisola Agbebi op. Ook het Lagos Metropolitan Gospel Choir en het koor van The Rock Cathedral werkten mee.

Het thema luidde: One Altar. One Sound. One God. Daarmee wilde organisator House On The Rock niet alleen verschillende artiesten samenbrengen, maar ook de grote muzikale en culturele verscheidenheid binnen de Afrikaanse kerk zichtbaar maken. Hedendaagse gospel, lokale ritmes, traditionele lofprijzing en moderne worship stonden niet tegenover elkaar, maar vormden gezamenlijk één geluid.

Meer dan een regionaal evenement

Voor veel Europese luisteraars bevindt Afrikaanse gospel zich nog altijd aan de rand van de internationale christelijke muziekwereld. Amerikaanse artiesten domineren de bekende nieuwssites, radiostations, playlists en prijsuitreikingen. Daardoor kan gemakkelijk de indruk ontstaan dat de belangrijkste ontwikkelingen binnen christelijke muziek vrijwel uitsluitend in Nashville, Atlanta of Los Angeles plaatsvinden.

De werkelijkheid is aanzienlijk groter.

Nigeria heeft een van de meest actieve christelijke muziekmarkten ter wereld. Artiesten trekken er enorme menigten, bouwen miljoenenpublieken op via YouTube en streamingdiensten en bereiken luisteraars ver buiten Afrika. The Africa Praise Experience is daar een zichtbaar voorbeeld van: een grootschalige bijeenkomst waarop artiesten samenkomen die ieder zelfstandig al een indrukwekkend internationaal bereik hebben.

Toch blijven veel van deze namen opvallend afwezig in hitlijsten die beweren de grootste christelijke muziek van het moment te tonen.

De cijfers van Nathaniel Bassey

Nathaniel Bassey laat misschien wel het duidelijkst zien hoe scheef dat beeld kan zijn.

De Nigeriaanse worshipleider heeft momenteel ongeveer 1,4 miljoen maandelijkse luisteraars op Spotify. Zijn muziek is daar gezamenlijk ruim 444 miljoen keer gestreamd en wordt dagelijks meer dan 320.000 keer beluisterd. Nummers als Olorun Agbaye, Adonai, Yahweh Sabaoth, Iba en Jesus Iye verzamelen nog altijd dagelijks duizenden nieuwe streams.

Op YouTube is zijn bereik nog groter. Zijn officiële kanaal telt ruim 4,5 miljoen abonnees en meer dan 860 miljoen videoweergaven. De in januari verschenen video van Glory to the Lamb passeerde binnen enkele maanden de vijf miljoen views.

Dat zijn geen cijfers van een kleine regionale artiest. Dit is een wereldspeler binnen de christelijke muziek.

Toch wordt Bassey in veel westerse lijsten nauwelijks meegenomen. Mogelijk ontvangt hij buiten Afrika minder radio-airplay, past zijn muziek minder gemakkelijk binnen het Amerikaanse Christian AC-format of wordt hij onvoldoende ondersteund door de partijen die deze hitlijsten traditioneel voeden.

Maar wanneer luisteraars een nummer honderdduizenden keren per dag vrijwillig opzoeken, is het moeilijk vol te houden dat die muziek niet relevant genoeg zou zijn voor een internationale hitlijst.

Airplay bepaalt te veel

Daar ligt een fundamenteel probleem met veel traditionele christelijke hitlijsten. Zij worden sterk beïnvloed door Amerikaanse radio-airplay.

Dat betekent dat een beperkt aantal grote radiostations en muziekredacties aanzienlijke invloed heeft op welke nummers zichtbaar worden. Wanneer een song veel wordt geprogrammeerd, stijgt hij in de lijst. Muziek die nauwelijks airplay ontvangt, kan ondanks uitzonderlijk sterke streamingcijfers buiten beeld blijven.

Afrikaanse artiesten worden daardoor niet noodzakelijk beoordeeld op hun werkelijke publieksbereik. Ze worden mede beoordeeld op de vraag of Amerikaanse programmamakers hun muziek geschikt vinden voor hun format.

Dat is geen wereldwijde hitlijst. Het is in belangrijke mate een weergave van de Amerikaanse christelijke radiomarkt.

De Christelijke Top 33 kiest bewust voor een andere benadering. Airplay telt niet mee en de meting is wereldwijd. Een artiest hoeft dus niet eerst in Nashville te worden goedgekeurd, op K-LOVE te worden gedraaid of door een Amerikaans label te worden ondersteund om serieus te worden genomen.

Wanneer de actuele luistercijfers aantonen dat een nummer wereldwijd sterk presteert, hoort het in een echte hitlijst thuis.

Niet als gunst. Niet om kunstmatig meer diversiteit te creëren. Maar eenvoudigweg omdat de cijfers dat rechtvaardigen.

Een markt die niet genegeerd kan worden

Nathaniel Bassey staat daarin niet alleen. Ook Mercy Chinwo, Moses Bliss, Dunsin Oyekan, Sinach, Frank Edwards en andere Afrikaanse artiesten bereiken miljoenen luisteraars. Hun muziek wordt niet uitsluitend binnen Nigeria beluisterd, maar reist door heel Afrika en bereikt omvangrijke geloofsgemeenschappen in Europa, Noord-Amerika en daarbuiten.

De muzikale vorm verschilt soms van de compacte Amerikaanse radioproductie. Afrikaanse worshipnummers zijn geregeld langer, bevatten uitgebreide herhalingen, live-improvisatie en teksten in verschillende talen. Dat maakt ze misschien minder eenvoudig te programmeren tussen radioplaten van drieënhalve minuut, maar niet minder populair.

The Africa Praise Experience laat zien hoe levendig, groot en veelzijdig deze muziekwereld is. De belangrijkste vraag is daarom niet wanneer Afrikaanse artiesten eindelijk aansluiting vinden bij de westerse christelijke muziekindustrie.

De vraag is wanneer die industrie beseft dat zij allang achterloopt op het publiek.

Wie werkelijk wil meten waar christelijke luisteraars wereldwijd naar luisteren, kan Afrika niet langer als bijzaak behandelen.

Bronnen: Leadership, House On The Rock, Spotify, Kworb en YouTube.