Gospel verovert Las Vegas

Las Vegas staat bekend om casino’s, lichtreclames en spectaculaire shows van de grootste artiesten ter wereld. Vanaf dit najaar klinkt er op de beroemde Strip echter ook een heel ander geluid. The Clark Sisters, Fred Hammond en Deitrick Haddon openen op 8 en 9 oktober de nieuwe concertreeks Legends of Gospel: Vegas Residency in The Theater at Virgin Hotels Las Vegas.

De organisatoren spreken over de eerste volwaardige gospelresidentie op de Las Vegas Strip van deze muzikale generatie. Volgens de producenten is het zelfs meer dan zestig jaar geleden dat gospelmuziek daar op vergelijkbare wijze een vaste plek kreeg. De twee concerten in oktober zijn dan ook niet bedoeld als een eenmalig evenement, maar als het begin van een terugkerende reeks met wisselende grote namen uit de gospelwereld. Nieuwe speeldata en artiesten worden later bekendgemaakt.

Dat maakt Legends of Gospel belangrijker dan een gezamenlijk optreden van drie bekende artiesten. De residentie is een poging om gospelmuziek structureel zichtbaar te maken in een stad waar vaste concertreeksen al decennialang gelden als een teken dat een artiest of genre tot de hoogste regionen van de internationale entertainmentindustrie behoort.

Meer dan twee concerten

Een residentie verschilt van een gewone tournee. Artiesten reizen niet iedere avond naar een volgende stad, maar keren gedurende een langere periode terug naar dezelfde locatie. Las Vegas groeide door dergelijke producties uit tot een bestemming waar bezoekers speciaal voor een bepaalde show naartoe reizen.

Legends of Gospel begint bescheiden met twee avonden, maar de ambitie is aanzienlijk groter. IKON Presents en Relévé Entertainment willen een meerdaagse en langdurige concertformule bouwen waarin verschillende generaties gospelartiesten een plaats krijgen. Daarmee zou gospel een herkenbaar eigen podium krijgen tussen de vele pop-, rock-, country- en theatershows op de Strip.

Neal Carter van IKON Presents stelt dat gospelmuziek tot nu toe nooit een werkelijk thuis heeft gehad op de Las Vegas Strip. De samenwerking met producent Holly Carter moet daar verandering in brengen. Zij werkt al jaren binnen de Amerikaanse gospel-, film- en televisiewereld en wilde gospel volgens eigen zeggen al lange tijd op deze schaal naar Las Vegas brengen.

Voor Nederlandse begrippen kan het opmerkelijk klinken dat een christelijke muziekstroming juist in Las Vegas een vaste concertplek krijgt. De stad heeft immers niet bepaald de reputatie van een bedevaartsoord. Juist daarin ligt echter een belangrijk deel van de betekenis. Gospel wordt niet uitsluitend gepresenteerd binnen kerkgebouwen, christelijke conferenties of vertrouwde gospelpodia, maar midden in een van de grootste entertainmentcentra ter wereld.

De First Ladies of Gospel

The Clark Sisters vormen het historische zwaartepunt van de openingsavonden. De groep bestaat uit de zussen Jacky Clark Chisholm, Elbernita ‘Twinkie’ Clark, Dorinda Clark-Cole en Karen Clark Sheard. Zij worden vaak aangeduid als de First Ladies of Gospel en gelden als een van de invloedrijkste familiegroepen uit de geschiedenis van de gospelmuziek.

Hun betekenis reikt veel verder dan verkoopcijfers of onderscheidingen. The Clark Sisters behoorden tot de artiesten die traditionele kerkelijke gospel vermengden met eigentijdse R&B, soul, jazz en pop. Daarmee hielpen zij een muzikaal vocabulaire ontwikkelen dat later vanzelfsprekend werd binnen moderne gospel.

Hun zang kenmerkt zich door complexe harmonieën, grote vocale vrijheid en een directe verbinding met de Afro-Amerikaanse kerkelijke traditie. Tegelijkertijd was hun geluid modern genoeg om ook buiten de kerk invloed uit te oefenen. Artiesten uit zowel de gospelwereld als de reguliere R&B en pop hebben The Clark Sisters als inspiratiebron genoemd.

Dat juist zij deel uitmaken van de eerste bezetting is daarom logisch. Een residentie die zich Legends of Gospel noemt, kan nauwelijks om de familie heen die in belangrijke mate heeft geholpen het hedendaagse genre vorm te geven.

Fred Hammond bouwde een nieuw geluid

Fred Hammond vertegenwoordigt een ander belangrijk hoofdstuk uit de gospelgeschiedenis. Hij is al meer dan veertig jaar actief als zanger, songwriter, bassist, producer en arrangeur en groeide uit tot een van de gezichtsbepalende artiesten binnen de Amerikaanse gospelmuziek.

Hammond wordt vooral gezien als een pionier van wat later urban praise and worship is gaan heten. Hij combineerde gezamenlijke aanbiddingsmuziek met de ritmiek, productie en vocale kracht van eigentijdse zwarte gospel en R&B. Daarmee hielp hij een brug te bouwen tussen traditionele gospelconcerten en moderne worshipmuziek.

Waar praise-and-worshipmuziek in veel Nederlandse kerken voornamelijk wordt geassocieerd met gitaarpop en grote Engelstalige worshipbands, klinkt de Amerikaanse urbanvariant vaak veel ritmischer en muzikaler gelaagder. Baslijnen, blazers, koren en uitgebreide vocale improvisaties spelen daarin een grote rol.

Hammond heeft door de jaren heen talloze Stellar Awards en Dove Awards ontvangen en won ook een Grammy. Zijn invloed is echter minstens zo duidelijk hoorbaar in de generaties artiesten die na hem kwamen.

Deitrick Haddon kijkt vooruit

Deitrick Haddon is van de drie wellicht de artiest die het sterkst de meer progressieve kant van gospel vertegenwoordigt. De zanger uit Detroit combineert gospel met R&B, hiphop, soul en moderne popproductie. Hij werd aanvankelijk bekend als leider van Voices of Unity en bouwde daarna een succesvolle solocarrière op, met meerdere nummer 1-albums in de Amerikaanse gospelhitlijst.

Haddon groeide op als zoon van voorgangers, begon al jong met zingen en preekte volgens zijn biografie zijn eerste boodschap toen hij elf jaar oud was. Later breidde hij zijn werk uit naar televisie en film. Albums als Lost & Found, Church on the Moon en Masterpiece maakten duidelijk dat hij weinig belangstelling heeft voor strak afgebakende muzikale grenzen.

Daarmee vormt hij een passende aanvulling op The Clark Sisters en Fred Hammond. De drie acts vertegenwoordigen niet simpelweg drie grote namen, maar ook verschillende fases in de ontwikkeling van gospel: de invloedrijke familieharmonieën en kerkelijke wortels van The Clark Sisters, de urban praise-and-worship van Hammond en de grensverleggende moderne benadering van Haddon.

Gospel op het grootste podium

Producent Keesha Brickhouse noemt de residentie een kans om opnieuw te bepalen wat voor gospelmuziek mogelijk is. Holly Carter spreekt zelfs van een moment waarop een jarenlange visie werkelijkheid wordt. Het doel is niet alleen om succesvolle concerten te organiseren, maar om gospel op dezelfde professionele schaal te presenteren als de grote producties waarvoor Las Vegas wereldwijd bekendstaat.

Dat is belangrijk, want gospel heeft een enorme invloed gehad op vrijwel de gehele moderne populaire muziek. Soul, R&B, rock, pop en zelfs delen van de countrymuziek zijn nauwelijks los te zien van de zangstijlen, harmonieën en muzikale vrijheid die in de zwarte Amerikaanse kerk werden ontwikkeld.

Toch krijgt gospel als zelfstandig genre lang niet altijd dezelfde commerciële ruimte of culturele erkenning. Artiesten worden gerespecteerd om hun vocale kwaliteiten en invloed, maar blijven met hun eigen christelijke repertoire vaak beperkt tot specifieke podia en publieksgroepen.

Een vaste concertreeks in Las Vegas kan daarin iets veranderen. Niet doordat gospel zich hoeft aan te passen aan de stad, maar doordat de muziek juist met haar eigen identiteit een plaats opeist binnen het reguliere entertainmentaanbod.

Niet verborgen, maar midden op de Strip

De naam Legends of Gospel maakt duidelijk dat de organisatoren voorzichtigheid niet als strategie hebben gekozen. Het woord ‘gospel’ wordt niet verstopt achter algemene termen als soul, inspiration of uplifting music. De concerten worden nadrukkelijk gepresenteerd als gospelshows.

Daarmee ontstaat een interessante tegenstelling. Las Vegas wordt vaak gezien als een symbool van glitter, geld en grenzeloos amusement. Gospelmuziek draait juist om goed nieuws, verlossing, hoop en de kracht van God.

Maar misschien is die tegenstelling minder vreemd dan zij lijkt. dan zij lijkt Het Evangelie is uiteindelijk niet bedoeld om uitsluitend te klinken op plaatsen waar iedereen het al kent. Gospel hoort niet alleen thuis binnen veilige christelijke muren, maar juist ook daarbuiten.

Op 8 en 9 oktober zullen The Clark Sisters, Fred Hammond en Deitrick Haddon daarom niet slechts enkele bekende nummers zingen. Zij openen een deur die meer dan zestig jaar grotendeels gesloten bleef.

Wanneer Legends of Gospel uitgroeit zoals de initiatiefnemers hopen, krijgt Las Vegas er niet zomaar een nieuwe show bij. Dan krijgt gospelmuziek eindelijk een vaste plek op een van de zichtbaarste podia ter wereld.

Bronnen: Gospel Music Association, IKON Presents en FO 26 Houston.